Czego dotyczy projekt ustawy o pomocy w celu ratowania lub restrukturyzacji przedsiębiorców?

Czas czytania: 3 minuty

Nowe rozwiązania w przeciwdziałaniu upadłości

Przedsiębiorcy wiążą wielkie nadzieje z przygotowywanym projektem specustawy ws. tarczy antykryzysowej i instrumentami pomocowymi Państwa, które mają zostać przyjęte na najbliższym posiedzeniu Sejmu (wstępnie planowanym na 25-26 marca). Mniej uwagi przywiązuje się do projektu ustawy o udzielaniu pomocy publicznej w celu ratowania lub restrukturyzacji przedsiębiorców, a ta może odegrać istotną rolę, o czym szerzej dalej.

W naszej ocenie specjalne narzędzia antykryzysowe w obecnie oferowanym kształcie mogą w wielu przypadkach okazać się niewystarczające do przeprowadzenia udanej restrukturyzacji i uchronienia przedsiębiorcy przed upadłością. Konieczne będzie zatem, oprócz skorzystania z pomocy oferowanej przez państwo, równoległe wdrożenie dodatkowych środków zaradczych.

Czy specustawa antykryzysowa zwalnia Zarząd z obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości?

Przede wszystkim specustawa ws. tarczy antykryzysowej nie przewiduje żadnych zwolnień z obowiązku złożenia przez przedsiębiorców wniosku o otwarcie restrukturyzacji lub o ogłoszenie upadłości. To oznacza, że przedsiębiorcy powinni analizować płynność finansową i reagować zgodnie z ogólnymi regułami. Tylko taka postawa może zapewnić pełne bezpieczeństwo zarządu.

Co więcej, jeśli przedsiębiorcy będą chcieli skorzystać ze specjalnej pomocy Państwa w postaci dofinansowania wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne lub dofinansowania części kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, będą musieli złożyć oświadczenie (pod groźbą odpowiedzialności karnej), że nie występują wobec nich przesłanki ogłoszenia upadłości (czyli nie są niewypłacalni). Ocena tego, czy firma jest już niewypłacalna w sytuacji nadzwyczajnej jest bardziej skomplikowana i nie sprowadza się wyłącznie do zweryfikowania struktury wiekowania zobowiązań. W takim przypadku konieczne będzie przeprowadzenie audytu niewypłacalności, o czym szerzej pisaliśmy tutaj. Wyniki audytu pozwolą przedsiębiorcy upewnić się, że składane przez niego oświadczenie odpowiada jego rzeczywistej kondycji finansowej, tj. firmie faktycznie nie grozi jeszcze upadłość.

Czy Państwo przewiduje jakąkolwiek inną pomoc publiczną dla przedsiębiorców, którzy chcą się zrestrukturyzować?

Razem z projektem specustawy do konsultacji został przekazany także projekt ustawy o udzielaniu pomocy publicznej w celu ratowania lub restrukturyzacji przedsiębiorców. Zakładamy, że jest to rozwiązanie inspirowane przez Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 przyjęte przez Komisję Europejską. Od przyjęcia komunikatu 19 marca Komisja Europejska zatwierdziła już środki pomocowe m.in. Łotwy, Portugalii, Niemiec, Francji, Danii i Włoszech. Czy ustawa polska zostanie uwzględniona w ramach szerokiego pakietu tarczy antykryzysowej okaże się po opublikowaniu porządku prac na najbliższym posiedzeniu Sejmu.

Zgodnie z proponowanymi w projekcie założeniami przedsiębiorcy będą mogli ubiegać się o udzielenie wsparcia finansowego w celu realizacji następujących przedsięwzięć:

  1. ratowania przedsiębiorcy na etapie opracowania planu restrukturyzacji lub likwidacji i przeprowadzenia koniecznych analiz
  2. tymczasowego wsparcia restrukturyzacyjnego dla przedsiębiorcy na czas niezbędny do wdrożenia działań restrukturyzacyjnych
  3.  restrukturyzacji przedsiębiorcy na zapewnienie realizacji planu restrukturyzacji

W jakiej wysokości i formie Państwo przewiduje pomoc dla przedsiębiorców?

Zgodnie z projektowanymi założeniami pomoc ma być udzielana do wysokości środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa, przy czym ich wysokość nie przekroczy kwoty 100 000 000 zł w każdym roku.

Podstawową formą pomocy, jaką przewiduje projekt będzie pożyczka. Dla podmiotów ubiegających się o pomoc na restrukturyzację przewidziano jednak szereg dodatkowych rozwiązań. Założeniem wsparcia na restrukturyzację jest udzielenie pomocy, która stanowić będzie uzupełnienie wkładu własnego przedsiębiorcy w finansowanie kosztów restrukturyzacji.

Pomoc na restrukturyzację może być udzielana w formie:

  • pożyczki;
  • objęcia akcji lub udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym albo udziału w podwyższeniu kapitału zakładowego przez podwyższenie wartości nominalnej dotychczasowych udziałów lub akcji;
  • objęcia obligacji;
  • zmiany terminów spłaty pożyczki wobec podmiotu udzielającego pomocy na restrukturyzację;
  • konwersji pożyczki, udzielonej jako pomoc na ratowanie, na udziały lub akcje przedsiębiorcy;
  • ulgi w wykonywaniu administracyjnej kary pieniężnej.

W jaki sposób uzyskać pomoc rządu na restrukturyzację?

W zależności od rodzaju pomocy, o którą będzie ubiegał się przedsiębiorca, wraz z wnioskiem konieczne będzie przedłożenie dodatkowych dokumentów. Częścią spośród wymaganych załączników do wniosku przedsiębiorcy już dysponują (np. umowa spółki, sprawozdania finansowe). W pozostałym zakresie przedsiębiorcy będą musieli przygotować odpowiednią dokumentację na potrzeby ubiegania się o wsparcie finansowe.  Mowa tutaj m. in. o:

  • prognozie dotyczącej przewidywanych skutków ekonomiczno-społecznych;
  • analizie i ocenie sytuacji finansowej przedsiębiorcy za ostatnie 2 lata obrotowe;
  • prognozie sytuacji ekonomicznej przedsiębiorcy na okres 12 miesięcy od dnia złożenia wniosku.

Warto mieć również na uwadze, że w celu szybkiego uzyskania wsparcia finansowego konieczne będzie prawidłowe przygotowanie kompletnego wniosku o udzielenie pomocy. Projekt przewiduje stosunkowo krótki 30-dniowy termin na rozparzenie wniosku złożonego przez przedsiębiorcę. Trzeba mieć jednak świadomość, że uzyskanie wsparcia w powyższym terminie będzie jednak możliwe, gdy wniosek nie będzie obarczony brakami formalnymi lub merytorycznymi.

***

Zaprezentowane rozwiązania są dopiero na etapie prac legislacyjnych. Wydaje się, analizując także programy innych państw, że jest to pożądane rozwiązanie i będzie stanowiło jedno z podstawowych narzędzi wsparcia pośredniego. Warto byłoby spiąć regulacje nie tylko z pomocą publiczną, ale też z prawem upadłościowym i prawem restrukturyzacyjnym, tak aby złożenie wniosku skutkowało co najmniej wyłączeniem odpowiedzialności członków zarządu za niezłożenie na czas wniosku o upadłość.

Przedsiębiorcy, którzy chcą zrestrukturyzować swoją działalność i uniknąć ewentualnej upadłości powinni, niezależnie od pomocy oferowanej przez państwo, podjąć równolegle we własnym zakresie odpowiednie działania. Mowa tu przede wszystkim o bieżącym badaniu płynności finansowej oraz restrukturyzowaniu zadłużenia przy wykorzystaniu w pierwszej kolejności pozasądowych rozwiązań, a na dalszym etapie – gdyby powyższe okazało się niewystarczające – rozważeniu wystąpienia z wnioskiem o sądową restrukturyzację.

AUTORZY

Mariusz Purgał
Counsel | adwokat
mariusz.purgal@olesinski.com
+48 608 650 799

Zbigniew Drabik
Consultant | radca prawny
zbigniew.drabik@olesinski.com