W jaki sposób zapobiec rozwiązaniu obowiązujących umów przez kontrahentów

Czas czytania: 2 minuty

Obecna sytuacja na rynku wywołana rozprzestrzeniającym się koronawirusem stawia pod znakiem zapytania trwałość wielu dotychczasowych umów. Niezakłócone realizowanie dotychczasowych kontraktów takich jak przykładowo umowy najmu lokali, dzierżawy nieruchomości, leasingi czy umowy kredytów bankowych stanowią podstawowy fundament prowadzonej działalności gospodarczej. 

Poniżej sugerujemy Państwu rozważenie kilku – kluczowych w naszej ocenie – działań, których podjęcie może w wielu wypadkach pomóc wyjść z obecnego kryzysu obronną ręką.

Weryfikacja treści umowy

Powyższe zalecenie na pierwszy rzut oka może wydawać się banalne. Nic bardziej mylnego. Nie ma jednej, standardowej umowy. Z naszej praktyki wynika, że przedsiębiorcy niestety często nie weryfikują na bieżąco umów. Tymczasem prawa i obowiązki stron umowy wynikają nie tylko z pierwotnej treści umowy, ale także obowiązujących przepisów prawa. Treść umowy ulega również często modyfikacjom w trakcie jej wykonywania.

Weryfikacja treści umowy przy jednoczesnym uwzględnieniu bieżącej sytuacji przedsiębiorcy oraz obowiązujących przepisów prawa pozwoli zidentyfikować i w porę zareagować na potencjalne działania wierzyciela.

Renegocjowanie umów

Przedsiębiorcy często zapominają również o korzyściach, jakie niesie ze sobą możliwość renegocjowania dotychczasowych umów. Zamiast tego zbyt pochopnie podejmują próby rozwiązania obowiązujących umów. Zalecane jest podjęcie z kontrahentami rozmów zmierzających do zmiany treści obowiązujących umów w taki sposób, aby przyjęte rozwiązania były do zaakceptowania przez obie strony. Rozważyć można przykładowo odroczenie terminów wykonania zobowiązania, ograniczenie zakresu wzajemnych świadczeń czy nawet czasowe wstrzymanie wykonywania umowy. Dzięki temu strony w dalszym ciągu zachowują szansę utrzymania dotychczasowych relacji biznesowych.

Korzyści związane z sądową restrukturyzacją

Gdyby wskazane powyżej środki okazały się niewystarczające, warto skorzystać z instrumentów ochrony dłużnika przewidzianych w prawie restrukturyzacyjnym.

Celem postępowań restrukturyzacyjnych jest zapewnienie dłużnikowi możliwości zreorganizowania swojej działalności oraz zrestrukturyzowania zadłużenia po to, aby uniknąć ogłoszenia upadłości.

Jednym z narzędzi służących realizacji tego założenia jest zagwarantowanie trwałości zawartych dotychczas umów. Przejawia się ona m. in. w tym, że od dnia otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego wypowiedzenie przez wynajmującego lub wydzierżawiającego umowy najmu lub dzierżawy lokalu lub nieruchomości, w których jest prowadzone przedsiębiorstwo dłużnika, jak również umów kredytu w zakresie środków postawionych do dyspozycji kredytobiorcy przed dniem otwarcia postępowania, leasingu, ubezpieczeń majątkowych, umów rachunku bankowego, umów poręczeń, umów obejmujących licencje udzielone dłużnikowi oraz gwarancji lub akredytyw wystawionych przed dniem otwarcia postępowania jest znacznie utrudnione. W większości przypadków do skutecznego złożenia oświadczenia  o wypowiedzeniu potrzebna jest zgoda rady wierzycieli lub sędziego-komisarza.

Warto również pamiętać, że w ramach postępowań restrukturyzacyjnych dłużnik korzysta z uprzywilejowania w zakresie spłaty dotychczasowych zobowiązań. Od dnia otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego dłużnik nie może spłacać zobowiązań, które są objęte układem z mocy prawa a wierzyciel nie może ich skutecznie dochodzić. Zapłata takich zobowiązań nastąpi po przeprowadzeniu postępowania restrukturyzacyjnego, na zasadach wypracowanych przez przedsiębiorcę z jego wierzycielami, a ustalonych w treści układu.  Nieregulowanie takich zobowiązań nie może być również podstawą do rozwiązania umowy przez kontrahentów.

Znaczna część zobowiązań wobec prywatnych wierzycieli ma charakter zobowiązań układowych. Oznacza to, że w przypadku otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego przedsiębiorca jest chwilowo zwolniony z obowiązku ich regulowania. Zyskuje on tym samym czas na wdrożenie odpowiednich środków zaradczych i poprawę swojej płynności finansowej.

***

Brak jest uniwersalnego rozwiązania na aktualne problemy przedsiębiorców związane z ochroną realizowanych kontraktów. Każdy przypadek wymaga indywidualnego podejścia. W aktualnej sytuacji konieczne jest podejmowanie ostrożnych i wyważonych decyzji. W tych sytuacjach, w których jest to możliwe warto wypracowywać kompromisowe rozwiązania – brać pod uwagę nie tylko potrzeby własnego przedsiębiorstwa, ale i kontrahentów, z którymi być może po zażegnaniu aktualnego kryzysu możliwe będzie kontynuowanie dotychczasowej współpracy.

autor

Zbigniew Drabik
Consultant | Radca prawny
zbigniew.drabik@olesinski.com

opiekun zagadnienia

Mariusz Purgał
Counsel | Adwokat
mariusz.purgal@olesinski.com
+48 608 650 799
Restrukturyzacja, Zarządzanie płynnością