Zamknięcie galerii handlowych z powodu koronawirusa – co to w praktyce oznacza i kogo dotyczy? Co z czynszem najmu?

Czas czytania: 2 minuty

Od soboty 14 marca wprowadzone zostały ograniczenia w działalności galerii handlowych. Kogo dotyczą? Jak długo będą obowiązywać? Co z czynszem najmu w przypadku zamkniętych sklepów?

Jak długo to potrwają ograniczenia?

Podstawą prawną wprowadzonych ograniczeń jest rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego. Jego treść została ogłoszona niedługo przed północą, a zaczęło obowiązywać już następnego dnia, tj. 14 marca 2020 r.

Rozporządzenie wprowadza stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami SARS-CoV-2 (tzw. koronawirusem). Stan zagrożenia oraz wprowadzone w związku z nim ograniczenia obowiązują do odwołania.

Kogo dotyczą ograniczenia? Na czym polegają?

Ograniczenia w działalności galerii handlowych ustanawia § 5 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którym w wprowadza się czasowe ograniczenia w działalności w obiektach handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2.

Ograniczenie dotyczy prowadzenia działalności gastronomicznej i rozrywkowej, a także najemców powierzchni prowadzących handel określonymi wyrobami (tekstylia, odzież, obuwie i wyroby skórzane, meble i oświetlenie, RTV, AGD, artykuły piśmiennicze i księgarskie). Ograniczenie polega na całkowitym zakazie prowadzenia powyższych rodzajów działalności. Rozporządzenie nie dotyczy pozostałej działalności wykonywanej w galeriach – tj. prowadzenia aptek, sklepów spożywczych i zoologicznych czy pralni oraz drobnych punktów usługowych. Prawdopodobnie przez niedopatrzenie rozporządzenie na razie nie obejmuje również sprzedaży zabawek, artykułów jubilerskich czy salonów optycznych.

Ograniczenia nie dotyczą sklepów w mniejszych centrach handlowych, przy czym nie ma znaczenia powierzchnia poszczególnych lokali, liczy się łączna powierzchnia handlowa w centrum.

Z niejasnych względów ograniczenie w handlu dotyczy też jedynie najemców powierzchni handlowej – teoretycznie więc sklepy prowadzone przez właścicieli obiektów o powierzchni ponad 2000 m2  mogą nadal funkcjonować. Takiego rozróżnienia nie ma już natomiast przy działalności gastronomicznej i rozrywkowej – taka działalność jest w tych obiektach wstrzymana niezależnie od tego, kto ją prowadzi.

Co z czynszem najmu?

Pytanie, które obecnie zadaje sobie (lub niedługo zada) większość wynajmujących i najemców brzmi – czy za okres, w którym lokal jest zamknięty z powodu koronawirusa wynajmującemu należy się czynsz najmu?

Odpowiedź nie jest oczywista.

Uwagę zwraca konstrukcja przepisów – wprowadzone ograniczenia nie są adresowane do właścicieli galerii handlowych, ale do prowadzących działalność gastronomiczną i handlową, a także do najemców powierzchni handlowych. Można więc powiedzieć, że nie tyle nakazano zamknąć obiekty handlowe, co raczej czasowo zakazano najemcom prowadzenia działalności w tych obiektach.

Inna perspektywa wynajmującego i najemcy

Z puntu widzenia wynajmującego, jego zobowiązania są realizowane: najemca ma dostęp do lokalu, a czynsz należy płacić – zakaz dotyczy najemcy, a nie wynajmującego.

Z kolei z perspektywy najemcy, z przyczyn od niego niezależnych, nie jest obecnie możliwe prowadzenie w lokalu uzgodnionej w umowie najmu działalności, co poddaje w wątpliwość spełnienie świadczenia przez wynajmującego i – co za tym idzie – obowiązek spełnienia przez najemcę ekwiwalentnego świadczenia w postaci czynszu.

Wiele będzie zależało od brzmienia konkretnej umowy najmu. Umowa może zawierać postanowienia regulujące płatność czynszu w czasie obowiązywania szczególnych okoliczności, czy też ograniczeń w korzystaniu z lokalu. Z pewnością również duże znaczenie dla rozwiązania obecnej sytuacji będzie miało zrozumienie sytuacji i gotowość do wypracowania odpowiednich mechanizmów i rozwiązań przez strony umowy.

Sytuacja jest dynamiczna i nie można też wykluczyć, że w najbliższym czasie w życie wejdą dodatkowe regulacje i ograniczenia lub zmianie ulegną te już obowiązujące – co będzie miało wpływ na sytuacje najemców i wynajmujących.

Jeżeli chciałbyś dowiedzieć się więcej o opisanym zagadnieniu lub masz pytania do opisanego tekstu, skontaktuj się z nami.

autorzy

Maciej Król
Manager | Radca prawny
maciej.krol@olesinski.com
+48 880 349 884

Piotr Olearczyk
Senior Consultant | Adwokat
piotr.olearczyk@olesinski.com
+48 787 094 015